
# Gerçek Zamanlı Kentsel Gürültü Kirliliği İzleme AI Form Oluşturucu ile

Kentsel gürültü, kamu sağlığı, üretkenlik ve genel yaşanabilirliği etkileyen en yaygın ancak sıkça göz ardı edilen çevresel stresörlerden biridir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, yüksek ses seviyelerine uzun süreli maruz kalmak kardiyovasküler hastalıklar, uyku bozuklukları ve azalan bilişsel performansa yol açabilir. Dünya genelindeki belediyeler, **veri toplama**, **veri işleme** ve **veri üzerine eyleme geçme** işlevlerini ölçekli şekilde yapabilecek araçlar arıyor—​ve işte **[AI Form Oluşturucu](https://products.formize.ai/create-form)** burada devreye giriyor.

Bu makalede, Formize ai’nin AI‑destekli form platformunu kullanarak **gerçek‑zamanlı kentsel gürültü‑kirliliği izleme sistemi** oluşturmak için tam bir uçtan‑uyağa iş akışını adım adım inceleyeceğiz. Şu konuları öğreneceksiniz:

1. **Dinamik, sensör‑hazır bir form** tasarlama; bu form birden çok veri kaynağına (sabit akustik sensörler, mobil uygulamalar, vatandaş raporları) uyum sağlar.  
2. **Veri alımını, doğrulamasını ve zenginleştirilmesini** AI önerileri ve otomatik düzen özellikleriyle otomatikleştirme.  
3. **Yerleşik panolar ve üçüncü‑taraf GIS entegrasyonları** ile canlı ses haritaları görselleştirme.  
4. **Uyum uyarılarını** ve şehir kurumları için eyleme yönelik iş akışlarını tetikleme.  

Bu rehberin sonunda, herhangi bir şehir, kampüs veya endüstriyel bölge için özelleştirilebilecek, dağıtıma hazır bir şablona sahip olacaksınız.

---

## 1. Gürültü İzleme İçin Neden AI Form Oluşturucu?

| Özellik | Gürültü İzleme İçin Sağladığı Fayda |
|---------|--------------------------------------|
| **AI‑destekli form oluşturma** | Decibel ölçümleri, sensör kimlikleri, GPS koordinatları ve olay açıklamaları için alanları, elle şema tasarlamaya gerek kalmadan hızla oluşturur. |
| **Otomatik düzen ve duyarlı tasarım** | Formlar masaüstü panolarda, saha tabletlerinde ve mobil tarayıcılarda çalışır; saha ekibi ve vatandaşların verileri hareket halindeyken göndermesini sağlar. |
| **Gerçek‑zamanlı doğrulama** | Mantıklı decibel aralıkları (ör. 30‑120 dB) için anlık kontroller, hatalı girişleri azaltır. |
| **Koşullu mantık** | Bir gürültü aşımı rapor edildiğinde yalnızca ek alanları gösterir, UI’yi temiz tutar. |
| **Entegrasyonlar** | Veri, yerleşik webhook’lar aracılığıyla GIS, Slack veya şehir CMMS sistemine aktarılır; ham veri eyleme dönüştürülür. |

Bu yetenekler, özel geliştirme ihtiyacını ortadan kaldırarak şehir planlamacıların analiz ve politika üzerine odaklanmasını, altyapı işlerine vakit harcamamasını sağlar.

---

## 2. Gürültü‑Yakalama Formunun Oluşturulması

### 2.1. Temel Veri Öğelerinin Tanımlanması

AI Form Oluşturucu’yu başlattığımızda, amacı sade bir İngilizce ifadesiyle tanımlıyoruz:

> “Sabit sensörler ve vatandaş akıllı telefonlarından gerçek‑zamanlı ses ölçümlerini yakalamak için bir form oluştur. Sensör kimliği, zaman damgası, decibel seviyesi, GPS konumu ve isteğe bağlı fotoğraf/video kanıtı için alanlar ekle.”

AI anında bir taslak form önerir:

| Alan | Tür | Otomatik‑önerilen Doğrulama |
|------|-----|------------------------------|
| Sensör Kimliği | Metin | Gerekli, alfanümerik |
| Ölçüm Zaman Damgası | DateTime | Şu anki zamanla otomatik doldurulur |
| Decibel Seviyesi (dB) | Sayı | 30‑120 aralığı, gerekli |
| GPS Koordinatları | Coğrafi‑nokta | Tarayıcıdan otomatik alınır, gerekli |
| Gürültü Kategorisi | Açılır menü | “İnşaat”, “Trafik”, “Etkinlik”, “Diğer” |
| Fotoğraf/Video Kanıtı | Dosya Yükleme | İsteğe bağlı, maksimum 5 MB |
| Açıklama | Metin Alanı | İsteğe bağlı |

### 2.2. Koşullu Mantığın Kullanılması

Bir kural ekliyoruz: **Eğer Decibel Seviyesi > 85 dB ise “Gürültü Kategorisi” ve “Fotoğraf/Video Kanıtı” alanlarını göster**. Bu, rutin ölçümler için formu hafif tutarken, potansiyel aşım durumlarında daha zengin veri toplar.

### 2.3. Sensör API’lerinin Entegrasyonu

Birçok şehir, ses ölçüm sensörlerini JSON yükleriyle bir uç noktaya gönderir. Form Oluşturucu arayüzünde **“Harici Veri Kaynağı”** seçeneğini etkinleştirip sensörün webhook URL’sini yapıştırıyoruz. AI, gelen anahtarları (`sensor_id`, `db`, `lat`, `lon`, `ts`) form alanlarıyla eşleştirerek her sensör ping’ini ön‑doldurulmuş bir gönderime dönüştürür.

---

## 3. Gerçek‑Zamanlı Veri Boru Hattı

Form canlı olduğunda, her gönderim Formize ai’nin **Veri Motoru** üzerinden geçer ve üç kritik işlem yapılır:

1. **Doğrulama & Zenginleştirme** – AI, decibel değerlerinin gerçekçi olup olmadığını kontrol eder ve metadata ekler (ör. ters‑geokodlama ile mahalle adı).
2. **Depolama** – Gönderimler **ISO‑27001‑uyumlu güvenli bir veri tabanında** ([ISO 27001](https://www.iso.org/standard/27001)) zaman damgasıyla saklanır.
3. **Akış** – Yerleşik **WebSocket** kanalı sayesinde veri, abonelik yapan her panoya milisaniyeler içinde iletilir.

### 3.1. Örnek Mermaid Akışı

```mermaid
flowchart TD
    A["Ses Sensörü veya Mobil Uygulama"] -->|POST JSON| B["AI Form Oluşturucu Uç Noktası"]
    B --> C["Doğrulama Motoru"]
    C -->|Geçti| D["Veri Deposu"]
    C -->|Başarısız| E["Hata Bildirimi"]
    D --> F["Canlı Kontrol Paneli"]
    D --> G["GIS Haritalama Servisi"]
    D --> H["Uyum Uyarı Motoru"]
    H --> I["Şehir Denetim Ekibi"]
```

Yukarıdaki şema, bir ölçüm eşik değerini aştığında **Uyum Uyarı Motoru**nun Slack mesajı gönderip şehir iş‑order sistemine bir görev oluşturduğu düşük gecikmeli bir geri besleme döngüsünü gösterir.

---

## 4. Gürültü Sıcak Noktalarının Görselleştirilmesi

### 4.1. Kontrol Paneli Öğeleri

Formize ai, **kod‑yazmadan kontrol paneli oluşturma** imkanı sunar. Gürültü izleme için eklediğimiz öğeler:

* **Canlı Decibel Sayacı** – Şehir ortalamasını anlık gösterir.  
* **En Çok 5 Sıcak Nokta Listesi** – Son aşım sayısına göre sıralanır.  
* **Isı Haritası Katmanı** – OpenStreetMap tabanına gömülmüş; yeşilden kırmızıya renk geçişi (sessiz → gürültülü).

### 4.2. GIS Entegrasyonu

Verileri bir GIS platformuna (ör. ArcGIS Online) aktarmak tek tıklamayla yapılır. AI, veriyi **GeoJSON** formatında, özellikler (`sensor_id`, `db`, `timestamp`) ile beraber hazırlar. Şehir planlamacıları, ardından bu veriyi trafik hacmi veya okul bölgeleriyle ilişkilendiren mekânsal analizler gerçekleştirebilir.

---

## 5. Otomatik Uyum ve Müdahale

Şehirler, genellikle zaman dilimi ve decibel limitlerine dayalı gürültü yönetmelikleri uygular. Formize ai ile bu kurallar kodlanabilir:

* **Kural 1** – Konut bölgeleri: 22:00’den sonra maksimum 65 dB.  
* **Kural 2** – Ticari arterler: gün boyunca maksimum 75 dB.  

Bir gönderi kuralı ihlal ettiğinde **Uyum Uyarı Motoru** şu adımları tetikler:

1. **İlgili birime anlık bildirim** (e‑posta, SMS, Slack).  
2. **Şehir varlık‑yönetim sisteminde iş‑order oluşturma**; konum, sensör kimliği ve kanıt eklenir.  
3. **24 saat içinde aynı sensörden üç aşım gerçekleşirse** üst yöneticilere yükseltme.

Tüm uyarılar **denetim izinde** kaydedilir; bu da kamu kayıt taleplerinde şeffaflık sağlar.

---

## 6. Vatandaşları Katılımcı Hale Getirme: Kitle Kaynaklı Raporlama

Sabit sensörler nesnel veri sağlarken, vatandaş katkıları bağlam ekler:

* **Mobil Web Formu** – aynı AI Form Oluşturucu formu şehir web sitesine gömülür ve etkinliklerde QR‑kod ile erişilir.  
* **Oyunlaştırılmış Teşvikler** – bir sadakat sistemiyle geçerli raporlar için puanlar verilir, katılım artırılır.  
* **Veri Gizliliği** – AI, kişisel tanımlayıcıları otomatik olarak anonimleştirir; kullanıcı açıkça iletişim bilgilerini paylaşmadıkça gizli kalır.

Resmi sensör akışlarını kitle raporlarıyla birleştirerek şehir, ses ortamına dair daha zengin ve nüanslı bir tablo elde eder.

---

## 7. Çözümün Ölçeklendirilmesi

### 7.1. Çoklu Şehir Dağıtımı

Formize ai’nin **çok‑kiracılı mimarisi**, bölgesel bir otoritenin aynı gürültü‑izleme formlarını farklı belediyelere aynı anda dağıtmasına izin verir; her biri kendi marka kimliğine ve yerel eşik değerlerine sahip olur.

### 7.2. Performans Hususları

* **Toplu Alım** – Sensörler 1‑dakika aralıklarla veri gönderebilir; AI bunları gruplandırarak yazma yükünü azaltır.  
* **Saklama Politikaları** – 90 günden eski ham veriler soğuk depolamaya taşınırken, özet istatistikler çevrimiçi kalır.  
* **Yük Dengeleme** – Platform, binlerce eşzamanlı panel izleyicisini desteklemek için WebSocket bağlantılarını otomatik ölçeklendirir.

---

## 8. Başarı Ölçümü

Uygulama sonrası izlenecek anahtar performans göstergeleri (KPI):

| KPI | Hedef |
|-----|-------|
| Gece saatlerinde ortalama şehir genelinde dB azalması | 6 ay içinde %5 |
| Üretilen uyum eylem sayısı | Çeyreklikte ≥ 30 |
| Vatandaş raporu katılım oranı | Yıllık %1 nüfus |
| Kontrol paneli gecikmesi (veriden görselleştirmeye) | ≤ 3 saniye |

Bu ölçütlerin düzenli takibi, şehir yöneticilerinin eşik değerlerini ayarlamasına, denetim kaynaklarını yönlendirmesine ve kamuoyuna ilerleme kaydettiğini göstermesine yardımcı olur.

---

## 9. Şehriniz İçin Sonraki Adımlar

1. **Formize ai’ye kaydolun** ve AI Form Oluşturucu deneme sürecini başlatın.  
2. **Mevcut akustik sensörlerinizi haritalayın** ve webhook bağlantılarını yapılandırın.  
3. **Kamu mobil formunu** QR‑kodlarla topluluk merkezlerinde dağıtın.  
4. **Uyarı kurallarını** kendi gürültü yönetmeliklerinize göre ayarlayın.  
5. **Personelinizi** kontrol paneli kullanımı ve olay takibi prosedürleri konusunda eğitin.  

Birkaç hafta içinde, ham sesi eyleme dönüştüren, canlı bir şehir çapında gürültü izleme ağına sahip olacaksınız.

---

## İlgili Bağlantılar

- [OpenStreetMap – GeoJSON ile Özel Katman Kullanımı](https://wiki.openstreetmap.org/wiki/GeoJSON)  
- [ArcGIS – Gerçek‑Zamanlı Veri Akışlarını Entegre Etme](https://www.esri.com/en-us/arcgis/products/arcgis-online/overview)